Jak prawidłowo zamontować kolano 160 45 w kanalizacji zewnętrznej?

Warunki pracy kanalizacji zewnętrznej sprawiają, że po zasypaniu wykopu każda potencjalna poprawka wymaga ponownego odsłaniania przewodów. W praktyce każdy element zmieniający kierunek trasy powinien być zamontowany w sposób, który zapewni pełną szczelność i kontrolę. Do takich komponentów należy kolano o średnicy 160 mm i kącie nachylenia 45°. Element ten stosowany jest w miejscach, gdzie przebieg przewodu wymaga dość łagodnego odejścia od osi bez gwałtownych załamań przepływu.

Zastosowanie kolana 160 45

W kanalizacji ścieki przemieszczają się za sprawą różnic wysokości, przez co trasa przewodu musi pozwalać na płynny przepływ. Aby uniknąć miejsc podatnych na zatrzymywanie zanieczyszczeń i ułatwić zmianę kierunku, stosuje się właśnie kształtki. Rozwiązanie takie jest korzystniejsze hydraulicznie, niż nagłe złamanie trasy. Kolano 160 45 zostało odpowiednio przystosowane do współpracy z przewodami o średnicy 160 mm, dzięki czemu pozwala na korygowanie kierunku odpływu bez ograniczenia przekroju instalacji. Element taki nie może być jednak stosowany przypadkowo. Kolana zawsze należy przewidzieć jeszcze na etapie wyznaczania trasy, ponieważ zmieniają one przebieg osi przewodu i potrzebują podparcia na całej długości kształtki. Jeżeli układ jest mocno rozbudowany lub narażony na niedrożności, projekt powinien uwzględniać również dostęp rewizyjny.

Dopasowanie przewodu i kompatybilność wymiarowa

Kolano zawsze powinno pracować tylko w układzie z rurą i kształtkami, które należą do kompatybilnego systemu kanalizacji zewnętrznej. W przypadku instalacji przydomowych, najczęściej stosowana jest rura kanalizacyjna 160 wykonana z PVC-U oraz przystosowana do układania w gruncie. Materiał ten wykazuje odporność na korozję i kontakt ze ściekami, a jego gładka powierzchnia skutecznie ogranicza opory przepływu. Istotna jest też klasa sztywności SN4, która determinuje możliwość użycia przewodu w standardowych warunkach gruntowych. Przed montażem należy sprawdzić, czy średnica końcówki rury odpowiada kielichowi kształtki. Elementy nie mogą być pęknięte, uszkodzone lub zdeformowane na krawędziach.

Wykop i podłoże pod zmianę kierunku

Montaż kolana rozpoczyna się od przygotowania miejsca dla jego ułożenia. Dno wykopu musi odpowiadać przebiegowi przewodu i nie może wymuszać naprężenia rury lub siłowego dociągania jej do kształtki. Jeżeli grunt nie zapewnia bezpiecznego i jednolitego oparcia, konieczne jest wykonanie warstwy podsypki z drobnego materiału. W ten sposób można osadzić rurę i kształtkę zgodnie z zaprojektowanym spadkiem. W strefie kielicha należy uformować zagłębienie, które oprze korpus elementu na podłożu. Nie powinno się korygować wysokości rury poprzez podkładanie kamieni, gruzu czy podpór gruntowych. Przewód musi spoczywać równomiernie, aby po zasypaniu obciążenia gruntu rozkładały się na całej powierzchni elementu.

Połączenie kielichowe i ustawienie kolana

Koniec rury przed połączeniem elementów należy oczyścić, podobnie jak wnętrze kielicha oraz uszczelkę. Końcówka przewodu musi posiadać odpowiednio przygotowaną krawędź, szczególnie w przypadku docinek na budowie. W przeciwnym razie występuje ryzyko uszkodzenia pierścienia uszczelniającego przy montażu. Po użyciu środka poślizgowego do połączeń kanalizacyjnych, rurę należy osiowo wprowadzić do kielicha. Konieczne jest zachowanie wymaganego luzu montażowego, który zapewni odpowiednią kompensację przemieszczeń termicznych i eksploatacyjnych materiału. Kolano ustawia się następnie w kierunku dalszej trasy przewodu, kontrolując spadek po stronach zmiany osi. Nie należy obracać osadzonego już połączenia w podłożu, ponieważ zwiększa to ryzyko naruszenia pozycji uszczelki lub wywołania naprężeń w rurze. W przypadku błędnie uzyskanego kierunku, połączenie trzeba rozmontować, oczyścić i wykonać ponownie.

Łączenie średnic i zabezpieczenie instalacji

W niektórych częściach instalacji może wystąpić konieczność łączenia przewodów DN 160 z odcinkami DN 200, np. w miejscach dopasowania fragmentów układu odpływowego. Do wykonania takiego przejścia służy redukcja 200/160, której zastosowanie zawsze powinno wynikać z projektu instalacji. Zmiana średnicy wpływa na warunki przepływu, dlatego nie powinna prowadzić do powstawania przypadkowego przeciwspadku, uskoku czy miejsca odkładania się osadów. Po zamontowaniu kolana i połączeniu kolejnych odcinków, wykopu nie należy od razu zasypywać materiałem z całego urobku. Na początek zaleca się wykonanie obsypki ochronnej z drobnego materiału, który wypełni przestrzeń pod kształtką i po bokach rury. Warstwa ta powinna być układana równomiernie. Przed przykryciem instalacji należy ocenić ustawienie osi i ciągłość spadku, a także stabilność kolana. Po potwierdzeniu poprawności montażu można przeprowadzić dalszy zasyp warstwami dopasowanymi do przyszłego obciążenia powierzchni i warunków terenowych. Kolano osadzone prawidłowo będzie działać jako część stabilnego przewodu, którego szczelność pozostaje zachowana nawet po wieloletniej eksploatacji.